5 oktober 2026
AI-agents kunnen steeds meer zelfstandig uitvoeren. Toch blijken Nederlandse bedrijven daar nog nauwelijks op voorbereid. Uit nieuw onderzoek van digitaal bureau In The Pocket blijkt dat slechts 6 procent van de Nederlandse bedrijven een AI-agent zelfstandig een taak laat afronden.
Daarmee ontstaat een opvallende kloof tussen wat AI-technologie inmiddels kan en hoe Nederlandse bedrijven hun digitale processen hebben ingericht.
Het onderzoek maakt deel uit van de Agentic Readiness Index. In totaal werden 245 organisaties in Nederland en België onderzocht. Daarvan kwamen 118 organisaties uit Nederland. De onderzoekers voerden 599 verschillende taken uit met AI-agents. Daarbij werd gekeken of een agent een bedrijf kon vinden, de juiste informatie kon geven en uiteindelijk ook zelfstandig een handeling kon uitvoeren.
Bedrijven zijn wel vindbaar, maar AI loopt vervolgens vast
De eerste resultaten zien er nog redelijk positief uit.
Volgens het onderzoek is 77 procent van de onderzochte bedrijven vindbaar voor AI-agents. Bij 54 procent van de vragen kreeg de agent bovendien het juiste antwoord.
Daarna gaat het echter snel mis.
Een AI-agent kan bijvoorbeeld informatie vinden over een product of dienst, maar vervolgens niet daadwerkelijk een bestelling plaatsen. Ook het aanvragen van een dienst of het invullen van een proces blijkt vaak onmogelijk.
Dat is opmerkelijk, want juist daar ligt de belofte van agentische AI.
Een chatbot geeft antwoord.
Een AI-agent moet vervolgens iets doen.
Banken en overheid laten AI-agents nauwelijks iets uitvoeren
De verschillen tussen sectoren zijn groot.
Bij banken, telecombedrijven, de overheid, zorgverzekeraars en het openbaar vervoer kon een AI-agent in de onderzochte tests geen enkele actie volledig afronden. Bij energieleveranciers lukte dat in slechts 1 procent van de tests. In de retail kon een agent bij 8 procent van de bedrijven zelfstandig een bestelling afronden.
De HR- en payrollsector doet het aanzienlijk beter.
Daar kon een AI-agent bij 58 procent van de onderzochte bedrijven minimaal één onderdeel van een volledige taak afronden. De test draaide bijvoorbeeld om een zelfstandige die zich wil inschrijven en vervolgens verschillende administratieve stappen moet uitvoeren.
Dat verschil laat zien dat de techniek niet overal het probleem is.
Vaak zijn het juist de websites en bedrijfsprocessen die nog niet geschikt zijn voor AI-agents.
JavaScript, logins en firewalls houden agents tegen
Volgens In The Pocket lag in 55 procent van de gevallen de oorzaak bij de technische inrichting van een website of digitaal proces.
Informatie die alleen via JavaScript wordt geladen, kan bijvoorbeeld moeilijk toegankelijk zijn voor een AI-agent.
In de overige 45 procent zat volgens het onderzoek een bewuste blokkade. Denk aan een login, firewall of identiteitscontrole.
In de verzekeringssector liep maar liefst 87 procent van de uitvoerende taken vast bij een login of identiteitscontrole.
Dat is begrijpelijk vanuit veiligheid.
Een bank kan immers niet zomaar toestaan dat een AI-agent namens een klant een betaling uitvoert.
Toch ontstaat daarmee een interessant probleem.
Websites zijn gebouwd voor mensen
De meeste digitale processen zijn ontworpen vanuit één uitgangspunt:
een mens zit achter het scherm.
Een mens leest een pagina.
Een mens klikt op een knop.
Een mens vult een formulier in.
Een mens logt in.
AI-agents veranderen dat model.
Straks kan een gebruiker tegen ChatGPT, Claude of Gemini zeggen: “Zoek de goedkoopste verzekering en sluit deze voor mij af.”
De agent probeert vervolgens zelf de benodigde stappen uit te voeren.
Veel websites zijn daar simpelweg nog niet voor ontworpen.
Volgens In The Pocket zijn bedrijven jarenlang bezig geweest met digitale processen voor menselijke bezoekers. De opkomst van AI-agents vraagt om een nieuwe manier van digitaal ontwerpen.
De volgende generatie websites moet met AI kunnen praten
Dat kan grote gevolgen hebben voor Nederlandse bedrijven.
Websites zullen waarschijnlijk niet alleen gebruiksvriendelijk moeten zijn voor mensen.
Ze moeten ook agentvriendelijk worden.
Dat betekent onder meer dat informatie duidelijk gestructureerd beschikbaar moet zijn. Daarnaast moeten bedrijven bepalen welke handelingen een AI-agent mag uitvoeren.
Daarbij ontstaan nieuwe vragen.
Mag een agent een bestelling plaatsen?
Mag hij een verzekering aanvragen?
Mag hij een abonnement wijzigen?
En hoe weet een bedrijf zeker dat de agent daadwerkelijk namens de klant handelt?
AI-agents worden een nieuwe klant
De interessantste conclusie uit het onderzoek is misschien wel dat AI-agenten uiteindelijk zelf een soort digitale klant kunnen worden.
Een consument hoeft dan niet meer tientallen websites te bezoeken.
De consument geeft een opdracht aan zijn AI-assistent.
De agent vergelijkt aanbieders, controleert voorwaarden en voert uiteindelijk een handeling uit.
Dat verandert de manier waarop bedrijven klanten proberen te bereiken.
SEO alleen is dan misschien niet meer voldoende.
Bedrijven moeten ervoor zorgen dat AI-systemen hun aanbod kunnen begrijpen, vergelijken en gebruiken.
Nederland staat nog aan het begin
De cijfers laten zien dat Nederlandse bedrijven daar nog lang niet zijn.
De meeste organisaties zijn wel vindbaar voor AI.
Een aanzienlijk deel kan bovendien correcte informatie leveren.
Maar daadwerkelijk iets uitvoeren blijkt nog een heel ander verhaal.
Daarmee ontstaat een nieuwe digitale wedloop.
Niet alleen bedrijven die de beste AI bouwen kunnen winnen.
Ook bedrijven die hun digitale processen als eerste geschikt maken voor AI-agents kunnen een voordeel krijgen.
De website van de toekomst is daardoor misschien niet langer alleen een plek waar mensen klikken.
Het wordt een omgeving waarin mensen én AI-agents zaken kunnen doen.
Laat een reactie achter