Noorwegen wil een tijdelijke wettelijke beperking invoeren voor het gebruik van AI-brillen op bepaalde openbare plekken. De regering wil voorkomen dat mensen ongemerkt worden gefilmd of opgenomen en wil eerst beter onderzoeken hoe deze draagbare technologie moet worden gereguleerd.

Het voorstel kan ook buiten Noorwegen gevolgen hebben. Europese landen worstelen met de vraag hoe ze nieuwe AI-apparaten kunnen toelaten zonder de privacy van omstanders onvoldoende te beschermen.

Een camera en AI in een gewone bril

AI-brillen combineren draagbare camera’s en microfoons met digitale assistenten. Afhankelijk van het model kunnen gebruikers informatie opvragen over wat ze zien, vragen stellen en beelden of geluid vastleggen.

Dat kan nuttig zijn. De technologie kan bijvoorbeeld handsfree informatie aanbieden, mensen met bepaalde beperkingen ondersteunen of praktische taken eenvoudiger maken.

Maar de mogelijkheid om beelden en geluid vast te leggen zonder dat omstanders dit duidelijk merken, leidt tot zorgen. Mensen kunnen onbedoeld worden opgenomen tijdens gesprekken, op straat of op plekken waar privacy extra belangrijk is.

Waarom Noorwegen wil ingrijpen

De Noorse regering wil wetgeving voorstellen voor tijdelijke beperkingen op gevoelige locaties. Genoemde voorbeelden zijn scholen, kleedruimtes en andere plaatsen waar ongewenste opnamen bijzondere schade kunnen veroorzaken. De precieze reikwijdte moet nog worden uitgewerkt.

Daarnaast wil de regering deskundigen laten adviseren over permanente regels voor het gebruik van AI-brillen.

Het gaat dus niet om een algemeen verbod op alle slimme brillen. Het doel is om tijd te creëren voor beoordeling en maatschappelijk debat voordat het gebruik van de technologie verder toeneemt.

De strijd om de volgende AI-interface

Technologiebedrijven zien slimme brillen als een mogelijke volgende stap na smartphones. Een draagbaar apparaat kan AI direct verbinden met wat de gebruiker ziet en hoort, zonder dat iemand telkens een telefoon hoeft te pakken.

Voor ontwikkelaars is dat aantrekkelijk, omdat de technologie AI-assistenten dichter bij het dagelijks leven brengt. Juist die voortdurende toegang tot de omgeving maakt de privacyvragen ingewikkeld.

Een opname-indicator of een technisch privacymechanisme kan helpen, maar biedt niet automatisch volledige bescherming tegen misbruik of ongewenste gegevensverzameling.

Wat betekent dit voor Europa?

Het Noorse initiatief kan de Europese discussie over draagbare AI versnellen. Beleidsmakers moeten afwegen welke toepassingen nuttig zijn, welke locaties extra bescherming nodig hebben en hoe regels in de praktijk kunnen worden gehandhaafd.

Voor consumenten is vooral belangrijk dat ze begrijpen wanneer een apparaat opneemt en welke gegevens worden verwerkt. Voor bedrijven betekent de ontwikkeling dat privacy vanaf het ontwerp steeds belangrijker wordt.

De centrale vraag is niet alleen wat AI-brillen kunnen, maar ook welke grenzen nodig zijn wanneer de technologie vrijwel overal kan worden gedragen.

Bron: Financial Times — Noorwegen zet een grens voor AI-brillen