3 oktober 2026

AI-chatbots worden steeds vaker gebruikt als persoonlijke assistent voor advies, onderzoek en aanbevelingen. Toch blijkt uit een nieuwe Nederlandse test dat diezelfde systemen gebruikers ook richting illegale online casino’s kunnen sturen.

Een onderzoek van het Keurmerk Verantwoorde Affiliates (KVA) laat zien dat alle tien onderzochte AI-tools minstens één aanbieder zonder Nederlandse gokvergunning noemden. De test werd uitgevoerd met realistische Nederlandstalige vragen over online gokken.

De onderzochte systemen waren onder meer ChatGPT, Google AI Mode, Gemini, Microsoft Copilot, Perplexity, Claude, Grok, DeepSeek, Mistral Le Chat en Meta AI. Elk systeem kreeg negen vragen voorgelegd. Vervolgens werden de genoemde aanbieders gecontroleerd aan de hand van de Nederlandse vergunningstatus.

De uitkomst laat een belangrijk probleem zien voor consumenten die AI als zoekmachine gebruiken.

Alle tien AI-tools noemden een aanbieder zonder Nederlandse vergunning

Volgens het KVA noemden alle tien onderzochte systemen tijdens ten minste één gesprek een online casino zonder Nederlandse vergunning. Bij sommige antwoorden gebeurde dat uitsluitend in een informatieve context.

In andere gevallen ging het verder.

Sommige AI-systemen presenteerden eigenschappen van niet-vergunde aanbieders als voordelen. Daarbij werden bijvoorbeeld hogere bonussen, snellere uitbetalingen of het ontbreken van identiteitscontroles genoemd. Ook het ontbreken van een controle via Cruks kwam in sommige antwoorden naar voren.

Cruks is het Nederlandse register waarmee spelers zichzelf kunnen uitsluiten van deelname aan kansspelen. Legale online casino’s in Nederland moeten controleren of een speler in dit register staat.

Nog opvallender is dat bij drie van de tien onderzochte AI-tools niet-vergunde aanbieders werden opgenomen in antwoorden waarin ze als legaal, vergund of gecontroleerd werden gepresenteerd.

Waarom dit probleem groter is dan een verkeerde zoekresultaat

Bij een traditionele zoekmachine krijgt een gebruiker meestal een lijst met resultaten.

Daarna moet de gebruiker zelf bepalen welke website betrouwbaar is.

Een AI-chatbot werkt anders.

De gebruiker stelt een vraag en krijgt vervolgens één samengesteld antwoord. Daardoor kan een aanbeveling van een chatbot veel overtuigender overkomen dan een gewone zoekresultatenpagina.

Dat maakt fouten potentieel problematischer.

Wanneer een chatbot bijvoorbeeld beweert dat een bepaalde aanbieder legaal is, kan een gebruiker ervan uitgaan dat dit gecontroleerde informatie is.

Dat hoeft echter helemaal niet zo te zijn.

AI kent niet automatisch de actuele Nederlandse wetgeving

Een groot probleem is dat taalmodellen niet automatisch beschikken over een actuele database met Nederlandse vergunningen.

Vergunningen kunnen veranderen. Aanbieders kunnen worden toegevoegd of verwijderd. Websites kunnen van eigenaar wisselen en toezichthouders kunnen nieuwe maatregelen nemen.

Een AI-model dat dergelijke informatie niet live controleert, kan daardoor een antwoord geven dat ooit correct was, maar inmiddels niet meer klopt.

Het KVA benadrukt daarom dat een AI-antwoord geen garantie vormt dat informatie over een aanbieder of diens vergunningstatus juist is.

Het probleem gaat verder dan online gokken

Hoewel het onderzoek zich richt op online casino’s, raakt de achterliggende kwestie vrijwel iedere sector waarin consumenten advies aan AI vragen.

Denk bijvoorbeeld aan financiële diensten, verzekeringen, medische producten, reisorganisaties of juridische dienstverlening.

Een gebruiker kan vragen naar de “beste” aanbieder.

Maar de beste bekende aanbieder is niet automatisch beschikbaar in Nederland. Bovendien kunnen lokale regels bepalen welke diensten wel of niet mogen worden aangeboden.

Een AI-assistent moet daarom niet alleen weten wat een dienst doet.

Het systeem moet ook weten waar de gebruiker zich bevindt en welke regels daar gelden.

De rol van AI verandert

De ontwikkeling laat zien hoe snel AI verandert van antwoordmachine naar aanbevelingsmachine.

Dat is een belangrijk verschil.

Een chatbot die uitlegt wat online gokken is, levert algemene informatie.

Een chatbot die vervolgens zegt welke aanbieder een consument moet gebruiken, neemt een veel actievere rol in.

Daarmee groeit ook de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de informatie.

AI-bedrijven zullen daarom steeds vaker moeten bepalen welke bronnen betrouwbaar genoeg zijn voor specifieke aanbevelingen.

Een officiële toezichthouder is bijvoorbeeld een andere bron dan een commerciële vergelijkingswebsite.

Dat onderscheid moet een AI-systeem kunnen maken.

Consumenten moeten AI-antwoorden controleren

De test betekent niet dat AI-chatbots geen bruikbare informatie kunnen geven.

Wel laat het onderzoek zien dat gebruikers voorzichtig moeten zijn met aanbevelingen waarbij geld, wetgeving of vergunningen een rol spelen.

Vooral bij gereguleerde diensten is een extra controle belangrijk.

De belangrijkste les is daarmee breder dan alleen online gokken.

Een AI-antwoord is niet automatisch een gecontroleerd advies.

Naarmate chatbots steeds vaker namens gebruikers zoeken, vergelijken en aanbevelen, wordt betrouwbaarheid een minstens zo belangrijk onderdeel van AI als snelheid of intelligentie.

Voor consumenten betekent dat voorlopig één ding: controleer belangrijke aanbevelingen altijd bij een officiële bron.