6 oktober 2026
Gemeenten krijgen te maken met een cyberdreiging die steeds sterker wordt beïnvloed door kunstmatige intelligentie. In Den Haag wordt zichtbaar hoe AI niet alleen door overheden wordt gebruikt om systemen te beschermen, maar ook door hackers om kwetsbaarheden sneller te vinden.
Volgens Binnenlands Bestuur waren bij een recente oefening in Den Haag ongeveer 120 hackers actief die onder meer AI inzetten om zwakke plekken in gemeentelijke systemen te ontdekken. Daarmee verandert ook de manier waarop gemeenten naar cybersecurity moeten kijken.
Hackers werken sneller met AI
Traditioneel kost het aanvallers tijd om systemen te onderzoeken. Ze moeten infrastructuur in kaart brengen, kwetsbaarheden identificeren en vervolgens bepalen hoe zij die kunnen misbruiken.
AI kan verschillende onderdelen van dat proces versnellen.
Voor gemeenten betekent dit dat beveiliging niet langer alleen draait om het installeren van beveiligingssoftware. Ook de snelheid waarmee kwetsbaarheden worden gevonden en opgelost wordt belangrijker.
Als aanvallers systemen grotendeels geautomatiseerd kunnen onderzoeken, moeten gemeenten daar een vergelijkbare snelheid tegenover kunnen zetten.
Gemeenten beheren waardevolle gegevens
Lokale overheden beschikken over grote hoeveelheden gevoelige informatie. Denk aan persoonsgegevens, gegevens over woningen, vergunningen en sociale voorzieningen.
Een succesvolle aanval kan daarom veel verder gaan dan alleen een tijdelijke computerstoring.
Bovendien zijn gemeenten sterk afhankelijk van digitale dienstverlening. Wanneer systemen uitvallen, kunnen inwoners bijvoorbeeld geen aanvragen indienen of gemeentelijke diensten gebruiken.
Cybersecurity wordt daardoor steeds meer onderdeel van de continuïteit van de overheid.
AI wordt ook verdedigingstechnologie
Dezelfde technologie die aanvallers gebruiken, kan gemeenten helpen verdedigen.
AI kan bijvoorbeeld grote hoeveelheden loggegevens analyseren en afwijkend gedrag sneller signaleren. Ook kan software automatisch verdachte patronen herkennen die voor menselijke beveiligingsteams moeilijker zichtbaar zijn.
Daar staat echter een belangrijke uitdaging tegenover. AI-systemen moeten zelf betrouwbaar en controleerbaar blijven.
Een gemeente kan niet simpelweg een AI-systeem inzetten en ervan uitgaan dat iedere waarschuwing correct is.
Van traditionele beveiliging naar snelheid
De ontwikkeling betekent volgens experts dat gemeenten hun beveiligingsstrategie moeten aanpassen.
Niet alleen preventie wordt belangrijk. Ook snelle detectie, automatische analyse en herstel krijgen meer gewicht.
Dat sluit aan bij een bredere ontwikkeling binnen de Nederlandse overheid. Het kabinet en gemeenten bespreken steeds nadrukkelijker hoe digitale weerbaarheid moet worden versterkt terwijl AI zich snel ontwikkelt.
Voor lokale overheden betekent dit dat cybersecurity en AI steeds minder twee afzonderlijke onderwerpen zijn.
Ze worden onderdeel van hetzelfde digitale veiligheidsvraagstuk.
Bronnen:
Laat een reactie achter