Het begon allemaal met een gerucht dat door de wiskundige gemeenschap suisde. En toen bevestigde OpenAI het: hun nieuwste, nog niet openbaar gemaakte model – eentje die nog een stuk krachtiger is dan GPT-6 Astra – heeft het Navier-Stokes bestaans- en gladheidsprobleem opgelost. Dit is een van de zeven Millenniumprijsproblemen die het Clay Mathematics Institute in 2000 heeft uitgeroepen, met een beloning van een miljoen dollar voor degene die het oplost.

Wat is dat probleem eigenlijk? Het gaat over vloeistofstroming – hoe water, lucht, olie zich gedraagt onder verschillende omstandigheden. Het is een stel vergelijkingen dat natuurkundigen en wiskundigen al sinds 1850 bezighoudt. Het klinkt abstract, maar de toepassingen zijn enorm: betere vliegtuigen, efficiëntere motoren, nauwkeurigere weersvoorspellingen. Dit is het soort fundamentele wetenschap waar de hele moderne natuurkunde op rust.

OpenAI’s aanpak was groots. Ze zetten een zwerm van tienduizend AI-agenten tegelijkertijd in, die parallel aan verschillende benaderingen werkten. Na vijfenzeventig uur rekenwerk kwam de eerste doorbraak. Het resultaat is niet zomaar een plausibel argument, maar een formeel bewijs geschreven in Lean, een programmeertaal die wiskundige bewijzen stap voor stap kan verifiëren. Het is alsof je een wiskundige hebt die niet alleen zegt “ik denk dat het klopt”, maar die je de volledige uitwerking laat zien die door een computer is gecontroleerd.

Maar hier wordt het verhaal interessant, en ook een beetje vies. Er is namelijk een controverse rond deze ontdekking die de hele AI-wereld in rep en roer heeft gebracht.