Kunstmatige intelligentie speelt een steeds grotere rol in militaire operaties. Volgens een uitgebreide analyse van Reuters op 30 oktober is het Amerikaanse leger AI-systemen op veel grotere schaal gaan inzetten voor het verzamelen, combineren en analyseren van informatie.

Een belangrijk voorbeeld is Maven, een systeem dat verschillende gegevensstromen samenbrengt om militaire analisten te ondersteunen.

Het systeem kan informatie uit uiteenlopende bronnen verwerken, zodat militaire medewerkers sneller een overzicht krijgen van situaties op het slagveld. Reuters meldt dat het Amerikaanse ministerie van Defensie tijdens de oorlog met Iran voor het eerst een volledige uitrol van Maven op grote schaal heeft ingezet. Reuters

Wat doet AI binnen militaire operaties?

Militaire organisaties verwerken enorme hoeveelheden informatie. Denk aan satellietbeelden, radargegevens, communicatie, luchtbeelden en informatie van verschillende sensoren.

Het handmatig analyseren van al deze gegevens kan veel tijd kosten.

AI-systemen kunnen helpen om patronen te herkennen, gegevens te combineren en informatie sneller beschikbaar te maken voor menselijke analisten.

Mogelijke toepassingen zijn:

Analyse van satellietbeelden.
Het volgen van veranderingen in militaire bewegingen.
Het combineren van informatie uit verschillende bronnen.
Het herkennen van mogelijke dreigingen.
Het ondersteunen van militaire planning.
Het sneller verwerken van grote hoeveelheden inlichtingeninformatie.

AI neemt daarmee een steeds grotere plaats in binnen militaire informatiesystemen.

De afhankelijkheid van technologiebedrijven

Een belangrijk onderdeel van het Reuters-rapport is de groeiende afhankelijkheid van commerciële technologiebedrijven.

Modellen en diensten van onder andere Anthropic, OpenAI, Google en Microsoft zijn onderdeel geworden van bredere AI-ontwikkelingen rond militaire analyse.

Dat creëert een bijzondere situatie. Overheden zijn afhankelijk van technologie die wordt ontwikkeld en beheerd door commerciële ondernemingen.

Die bedrijven hebben hun eigen voorwaarden, veiligheidsbeleid en zakelijke belangen. Een conflict tussen een technologiebedrijf en een overheid kan daardoor gevolgen hebben voor de beschikbaarheid van bepaalde diensten.

Voor Europese landen is dit eveneens relevant. Wanneer militaire organisaties afhankelijk worden van systemen die door buitenlandse leveranciers worden beheerd, ontstaan vragen over controle, continuïteit en strategische zelfstandigheid.

AI kan fouten maken

Een van de belangrijkste risico’s is dat AI-systemen onjuiste informatie kunnen presenteren alsof die betrouwbaar is.

Reuters beschrijft onder meer een incident waarbij Amerikaanse troepen bijna een Chinees koopvaardijschip benaderden nadat AI-analyse ten onrechte suggereerde dat het schip onderdelen voor kernwapens vervoerde.

Het artikel bespreekt ook de bredere zorgen over foutieve gegevens, verkeerde interpretaties en de beperkingen van AI bij het beoordelen van militaire situaties. Reuters

Een AI-systeem kan informatie snel verwerken, maar begrijpt niet automatisch alle menselijke, politieke en strategische gevolgen van een beslissing.

Waarom menselijke controle essentieel blijft

Bij militaire toepassingen kunnen fouten ernstige gevolgen hebben. Daarom is het van belang dat mensen verantwoordelijkheid blijven dragen voor beslissingen met grote gevolgen.

Menselijke controle betekent niet alleen dat iemand op een knop drukt. Het vraagt ook om voldoende tijd, informatie en bevoegdheid om AI-aanbevelingen kritisch te beoordelen.

De discussie over militaire AI zal de komende jaren waarschijnlijk verder toenemen. Overheden moeten bepalen welke taken aan AI kunnen worden toevertrouwd en welke beslissingen altijd onder menselijke verantwoordelijkheid moeten blijven.

Bron: Reuters – AI’s rewiring of US warfare may be only the beginning