Europa · Ontwikkelingen van 7–13 oktober 2026

Een belangrijke ontwikkeling in de Europese gezondheidszorg is de groeiende aandacht voor AI die gezondheidsrisico’s eerder kan herkennen. Het doel is om problemen op te sporen voordat ze leiden tot ernstige klachten of ziekenhuisopnames.

Op 13 oktober publiceerde Euronews een analyse over de vraag of AI kan bijdragen aan een verschuiving van behandeling naar preventie. Daarin wordt benadrukt dat technologie alleen niet voldoende is: ook de manier waarop zorg wordt georganiseerd en gefinancierd moet mogelijk veranderen.

Een Europees netwerk voor hart- en vaatziekten

Een concreet initiatief is CHAIN, het European Cardiovascular Health Data and AI Network. Dit project werd in oktober gelanceerd met 20 miljoen euro aan financiering vanuit het EU4Health-programma. Het wordt gecoördineerd door de European Society of Cardiology en brengt organisaties uit twintig Europese landen samen.

Het project wil AI beter inzetbaar maken bij de preventie, vroege opsporing en behandeling van hart- en vaatziekten. Daarbij worden zes toepassingen in de dagelijkse zorg onderzocht, verspreid over dertien landen. Het gaat onder meer om het inschatten van risico’s, vroegtijdige detectie en ondersteuning van medische beslissingen.

Een ander onderdeel is de ontwikkeling van een overzicht van gevalideerde AI-oplossingen, met zogenoemde AI-paspoorten. Daarmee moeten zorgprofessionals en verantwoordelijke instanties beter kunnen beoordelen welke systemen zijn onderzocht en onder welke voorwaarden ze bruikbaar zijn.

Waarom is dit nodig?

AI wordt al gebruikt in verschillende Europese zorgsystemen, maar de toepassingen en het toezicht verschillen per land. Een algoritme dat goed presteert in één ziekenhuis, werkt niet noodzakelijk even goed bij een andere patiëntengroep of met andere apparatuur.

Daarom is het belangrijk om niet alleen te testen of een systeem technisch werkt, maar ook of het in de dagelijkse praktijk betrouwbare resultaten oplevert en patiënten daadwerkelijk helpt.

Voor preventieve zorg is bovendien meer nodig dan een voorspelling. Als een systeem iemand aanwijst met een verhoogd risico, moeten er passende vervolgonderzoeken, begeleiding of behandelingen beschikbaar zijn. Anders verandert de voorspelling weinig aan de gezondheid van die persoon.

Wat dit kan opleveren: als de systemen goed worden gevalideerd en verstandig worden ingezet, kunnen artsen mogelijk eerder ingrijpen en patiënten gerichter begeleiden. De resultaten van de praktijkproeven zullen moeten uitwijzen of dat voordeel daadwerkelijk wordt bereikt.

Bronnen: European Society of Cardiology — CHAIN-initiatief · Euronews — kan AI de zorg verschuiven naar preventie?.