Gepubliceerd op 12 oktober 2026 | Wereldwijde economie — Internationaal Monetair Fonds

Kunstmatige intelligentie wordt een steeds belangrijkere factor in de wereldeconomie. Tegelijkertijd waarschuwt het Internationaal Monetair Fonds dat de snelle invoering van AI grote veranderingen op de arbeidsmarkt kan veroorzaken. Tijdens bijeenkomsten rond het IMF en de Wereldbank in Bangkok, Thailand, wees IMF-directeur Kristalina Georgieva op de economische invloed van de wereldwijde investeringsgolf in AI. Volgens Reuters van 12 oktober verwacht het IMF dat de mondiale economische groei rond de 3 procent blijft, waarbij investeringen in AI-infrastructuur een ondersteunende rol spelen ondanks andere economische druk, waaronder verstoringen in de energievoorziening. De waarschuwing maakt duidelijk dat technologische vooruitgang niet automatisch betekent dat alle werknemers en landen in gelijke mate profiteren.

Wat heeft het IMF precies gezegd?

De boodschap van het IMF is dat AI inmiddels invloed heeft op investeringen, productiviteitsverwachtingen en de manier waarop bedrijven hun werkzaamheden organiseren. Technologiebedrijven en andere organisaties investeren grote bedragen in datacenters, geavanceerde chips, netwerken en de infrastructuur die nodig is om AI-modellen te trainen en te gebruiken.

Die investeringen zorgen voor economische activiteit in uiteenlopende sectoren. Denk aan de bouw van datacenters, de productie van hardware, de aanleg van elektriciteitsvoorzieningen en de ontwikkeling van gespecialiseerde software. Tegelijkertijd proberen bedrijven AI in te zetten om kosten te verlagen, processen te versnellen en nieuwe producten te ontwikkelen.

Reuters meldde dat Georgieva wees op mogelijke positieve effecten voor Aziatische economieën. Volgens de gerapporteerde ramingen zou AI-investering de economische groei in geavanceerde Aziatische economieën met ongeveer 0,5 tot 1 procentpunt kunnen verhogen. Voor opkomende Aziatische economieën werd een mogelijke impuls van ongeveer 0,2 tot 0,8 procentpunt genoemd.

Dit zijn regionale ramingen en geen garanties voor afzonderlijke landen. De uiteindelijke effecten hangen onder meer af van de infrastructuur, de beschikbaarheid van geschoolde werknemers en de manier waarop bedrijven de technologie toepassen.

Daarnaast waarschuwde het IMF dat AI invloed kan hebben op maximaal 60 procent van de banen in geavanceerde economieën. Dat cijfer betekent niet dat 60 procent van alle banen automatisch verdwijnt. Het gaat om mogelijke blootstelling aan AI: sommige taken kunnen worden geautomatiseerd, andere veranderen ingrijpend en weer andere kunnen juist productiever worden doordat werknemers AI gebruiken.

Achtergrond: waarom is de AI-investeringsgolf zo groot?

Geavanceerde AI-systemen hebben veel rekenkracht nodig. Voor het trainen van grote modellen zijn omvangrijke computerclusters met gespecialiseerde processors vereist. Wanneer miljoenen mensen een AI-dienst gebruiken, zijn bovendien voldoende capaciteit, opslagruimte, netwerkverbindingen en elektriciteit nodig.

Bedrijven investeren omdat ze verwachten dat AI nieuwe inkomsten oplevert en bestaande processen efficiënter maakt. Een bank kan AI inzetten om documenten te analyseren, een fabrikant kan systemen gebruiken om storingen eerder te herkennen en een softwarebedrijf kan programmeurs ondersteunen bij het schrijven en controleren van code.

Toch levert niet iedere investering onmiddellijk resultaat op. Organisaties moeten hun processen aanpassen, medewerkers opleiden en technische problemen oplossen. Sommige toepassingen zullen waardevol blijken, terwijl andere onvoldoende rendement opleveren door hoge kosten of onbetrouwbare resultaten.

Ook bestaat het risico dat de economische voordelen ongelijk worden verdeeld. Grote technologiebedrijven beschikken vaak over meer kapitaal, gespecialiseerde onderzoekers en toegang tot rekenkracht dan kleinere ondernemingen. Landen met een sterke digitale infrastructuur kunnen daardoor een voorsprong krijgen op landen die minder middelen hebben.

De vraag is dus niet alleen hoeveel economische waarde AI oplevert, maar ook wie die waarde ontvangt en welke groepen de kosten van de overgang dragen.

Wat betekent dit voor werknemers in Nederland?

Voor werknemers is de belangrijkste vraag niet alleen of AI hun baan kan overnemen. Het gaat ook om de taken die veranderen en de mogelijkheden om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen.

Administratieve medewerkers kunnen AI gebruiken om documenten samen te vatten, e-mails op te stellen en informatie te verwerken. Programmeurs kunnen repetitieve code laten genereren, terwijl marketingteams AI kunnen inzetten om campagnevoorstellen te ontwikkelen en te vergelijken.

Ook in de gezondheidszorg kunnen AI-systemen helpen bij administratieve taken en informatieanalyse. Dat betekent niet dat professionele beoordeling overbodig wordt. Zeker bij medische beslissingen blijven deskundigheid, verantwoordelijkheid en patiëntveiligheid essentieel.

Bijzondere aandacht is nodig voor startersfuncties. Jongere werknemers leren een beroep vaak door eenvoudige, terugkerende taken uit te voeren. Wanneer bedrijven juist die taken automatiseren zonder alternatieve leertrajecten aan te bieden, kan het moeilijker worden om ervaring op te doen.

Tegelijkertijd kan AI nieuwe werkzaamheden creëren en bestaande bedrijven helpen groeien. Of dat daadwerkelijk gebeurt, hangt af van investeringen, de vraag naar producten en diensten en de manier waarop werkgevers hun personeelsbeleid aanpassen.

Voor Nederland betekent dit dat onderwijs, beroepsopleidingen en bijscholing een belangrijke rol spelen. Werknemers moeten niet alleen leren hoe ze AI-tools gebruiken, maar ook hoe ze fouten herkennen, resultaten controleren en verantwoord met gegevens omgaan.

Overheidsinkomsten en ongelijkheid staan eveneens onder druk

Wanneer bedrijven meer produceren met minder menselijke arbeid, kan de verhouding tussen lonen, bedrijfswinsten en belastinginkomsten veranderen. Georgieva wees volgens de berichtgeving op de mogelijke gevolgen van AI voor belastingstelsels.

De uiteindelijke effecten hangen af van de economische ontwikkeling en de inrichting van nationale belastingen. Er staat niet vast dat AI automatisch tot lagere overheidsinkomsten leidt, maar beleidsmakers moeten wel rekening houden met veranderende arbeidsvormen en inkomstenbronnen.

Ook sociale ongelijkheid verdient aandacht. Werknemers met sterke digitale vaardigheden kunnen mogelijk sneller profiteren van AI, terwijl anderen meer tijd en ondersteuning nodig hebben om zich aan te passen. Landen zonder voldoende infrastructuur kunnen bovendien achterblijven.

De waarschuwing van het IMF is daarom niet dat AI noodzakelijk tot economische achteruitgang leidt. De kern is dat economische groei en maatschappelijke vooruitgang niet vanzelfsprekend gelijk oplopen.

Wat gebeurt er hierna?

Overheden en bedrijven zullen moeten onderzoeken waar AI daadwerkelijk tot productiviteitswinst leidt en welke gevolgen de technologie heeft voor werkgelegenheid en lonen. Prognoses en aangekondigde investeringen zijn daarbij nuttig, maar moeten worden onderscheiden van gemeten resultaten.

Werkgevers kunnen beginnen met kleinschalige toepassingen, duidelijke doelstellingen en scholing voor medewerkers. Beleidsmakers kunnen ondertussen investeren in opleidingen, arbeidsmarktbegeleiding en maatregelen die werknemers helpen bij veranderingen in hun beroep.

De komende jaren zullen laten zien of de economische voordelen van AI breed worden gedeeld. Het succes van de technologie hangt niet alleen af van de kracht van modellen, maar ook van het vermogen van mensen en organisaties om zich aan te passen.

Bron

– Reuters — IMF discusses AI investment, global growth and economic risks